Αποφάσισαν οι Γερμανοί δικαστές να διαλύσουν το ευρώ;

shutterstock_1161316234-thumb-large
0

Αποφάσισαν οι Γερμανοί δικαστές να διαλύσουν το ευρώ;

  • Γιώργος Χ. Παπαγεωργίου

Η Κομισιόν απειλεί με… μηνύσεις, ύστερα από την απόφαση του γερμανικού Συνταγματικού Δικαστηρίου που δημιουργεί πολιτικό πρόβλημα στην κυβέρνηση Μέρκελ, ενώ  φέρνει στην επιφάνεια την ανολοκλήρωτη και θεσμικά ασταθή δομή της ευρωζώνης

Όταν η Κομισιόν απειλεί με «μηνύσεις», ύστερα από την απόφαση που πήρε το γερμανικό Συνταγματικό Δικαστήριο (στη συνέχεια του άρθρου υπάρχει η απόφαση για όσους δεν το έχουν διαβάσει )  ενάντια στο «τύπωμα χρήματος» από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ένα είναι σίγουρο: Κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο της Ευρωζώνης.

Η υπόθεση δεν είναι -μόνο- μια σύνθετη νομική υπόθεση, η οποία αφορά σε 2 τρισ. ευρώ ομολόγων που έχει ήδη «μαζέψει» από την αγορά η ΕΚΤ και συνεχίζει.

Έχει τεράστια πολιτική σημασία αλλά και θεσμική, αφού φέρνει σε πρώτο πλάνο την αντιφατική δομή της ευρωζώνης. 

Η ΕΚΤ δημιουργεί (εξ ου το «τυπώνει») χρήμα με το οποίο αγοράζει κρατικά ομόλογα από την αγορά και έτσι, έμμεσα, στηρίζει τις χώρες που τα εκδίδουν.

Μόνο αρμόδιο δικαστήριο για τις ενέργειες της ΕΚΤ είναι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.

Όμως για την Bundesbank, την κεντρική τράπεζα της Γερμανίας, που είναι «ένα πράγμα» με την ΕΚΤ, αρμόδιο είναι το Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας το οποίο εδρεύει στην Καρλσρούη. Η Budesnbank, για παράδειγμα, πραγματοποιεί τις αγορές ομολόγων για λογαριασμό της ΕΚΤ (όπως κάνουν αντίστοιχα και οι κεντρικές τράπεζες των άλλων χωρών μελών, αφού όλες μαζί συγκροτούν το Ευρωσύστημα, μαζί με την ΕΚΤ).

Επομένως, ναι μεν το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο μπορεί να εγκρίνει τις ενέργειες της ΕΚΤ (όπως και έχει ήδη κάνει), αλλά όταν το γερμανικό Συνταγματικό Δικαστήριο πει «όχι» στις ενέργειες της Bundesbank, τότε έρχεται στην επιφάνεια το βαθύτερο πρόβλημα της ευρωζώνης, αφού η τελευταία δεν συνοδεύεται από πολιτική ένωση. 

Αυτός είναι και ο λόγος που στις Βρυξέλλες και όλες τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν χάσει τον ύπνο τους.

Τι θα συμβεί εάν αύριο τα εθνικά δικαστήρια άλλων ευρωπαϊκών χωρών αμφισβητήσουν τις ενέργειες της κεντρικής τους τράπεζας, ή αποφάσεις της Κομισιόν;

Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμα και ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε τάχθηκε εναντίον της απόφασης των δικαστών της Καρλσρούης.

Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, διαμήνυσε, βέβαια, μέσω επιστολής της προς το Γερμανό ευρωβουλευτή Sven Giegold, πως «οι Βρυξέλλες εξετάζουν επιλογές, συμπεριλαμβανομένης ακόμη και της νομικής δράσης κατά της Γερμανίας».

Αλλά είναι βέβαιο ότι οι «μηνύσεις» μεταξύ των θεσμών της ευρωζώνης δεν είναι ο καλύτερος οιωνός για το μέλλον της.

Πολλώ δεν μάλλον που ήδη η απόφαση των δικαστών της Καρλσρούης δημιουργεί ένα πολιτικό εμπόδιο το οποίο δεν επιτρέπει στην καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ, να κάνει οποιαδήποτε παραχώρηση στις χώρες του Νότου σχετικά με το υπό σύσταση Ταμείο Ανάκαμψης, ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι η κυβέρνησή της το θωρεί σκόπιμο.

«Μερικώς αντισυνταγματικό» το QE της ΕΚΤ: Απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Γερμανίας

Αποφάσισαν οι Γερμανοί δικαστές να διαλύσουν το ευρώ;

Αποφάνθηκε ότι ορισμένες ενέργειες της ΕΚΤ είναι παράνομες και αντίκεινται στο Σύνταγμα της Γερμανίας, ενώ δίνει τρεις μήνες περιθώριο στην ΕΚΤ να αναπροσαρμόσει το πρόγραμμα QE – H πρώτη αντίδραση της ΕΚΤ

Απόφαση – κόλαφος του Ανωτάτου Γερμανικού Δικαστηρίου σχετικά με τη συνταγματικότητα του προγράμματος αγοράς κρατικών τίτλων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, καθώς αποφάνθηκε ότι ορισμένες ενέργειες της ΕΚΤ είναι παράνομες και αντίκεινται στο Σύνταγμα της Γερμανίας.

Αν και το δικαστήριο δεν διαπίστωσε παραβίαση της απαγόρευσης της νομισματικής χρηματοδότησης των προϋπολογισμών των κρατών μελών,  αναφέρει ότι «η Bundesbank δεν μπορεί  να συμμετέχει πλέον στην εφαρμογή και εκτέλεση των επίμαχων αποφάσεων της ΕΚΤ, εκτός εάν το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ εκδώσει νέα απόφαση που να αποδεικνύει με κατανοητό και τεκμηριωμένο τρόπο ότι οι στόχοι νομισματικής πολιτικής που επιδιώκει το Προόγραμμα Αγοράς του Δημόσιου Τομέα  (PSPP) δεν είναι δυσανάλογοι με τις επιπτώσεις της οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής που προκύπτουν από το πρόγραμμα».

Με απλά λόγια ότι οι αποφάσεις της ΕΚΤ δεν υποστηρίζεται από τη Συνθήκη της ΕΕ, άρα δεν ισχύουν στη Γερμανία. (Δείτε την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου στα αγγλικά, εδώ). Στην ουσία η απόφαση δίνει τρεις μήνες περιθώριο στη Bundesbank να αποσυρθεί από το πρόγραμμα ή την ΕΚΤ με νέα απόφαση στο ίδιο διάστημα να συμμορφωθεί ως προς τις ενστάσεις που εκφράζει το γερμανικό δικαστήριο.

Σε μια πρώτη αντίδραση, εκπρόσωπος της ΕΚΤ, περιορίστηκε να δηλώσει: «Αναλύουμε την απόφαση του γερμανικού δικαστηρίου και θα προβούμε σε σχόλιο εν ευθέτω χρόνω» 

Στην ανακοίνωση της απόφασης, η ισοτιμία του ευρώ με το δολάριο υποχώρησε βίαια από 1,0923 κάτω από το 1,0850.

Σημειώνεται ότι το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης εφαρμόστηκε το 2015, για την αγορά κρατικών ομολόγων στη δευτερογενή αγορά προκειμένου το κόστος δανεισμού να διατηρηθεί σχετικά χαμηλό, ανεστάλη το 2018 και ξεκίνησε ξανά τον Νοέμβριο του 2019, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι οικονομικές συνέπειες της πανδημίας.

Τον Μάρτιο, η ΕΚΤ ανακοίνωσε το Έκτακτο Πρόγραμμα Αγοράς Ομολόγων για την Πανδημία (PEPP), στο πλαίσιο του οποίου η Τράπεζα θα αγοράσει φέτος ομόλογα κρατών της Ευρωζώνης ύψους 750 δισεκατομμυρίων ευρώ, πέρα από τα ομόλογα αξίας 20 δισεκατομμυρίων ευρώ που ήδη αγόραζε κάθε μήνα η ΕΚΤ από τον Νοέμβριο.

Το σημερινό πρόγραμμα συνοδεύεται από πολύ λιγότερους όρους από ό,τι το προηγούμενο, γεγονός το οποίο, σύμφωνα με τον Γερμανό οικονομολόγο, Χόλγκερ Σμίντινγκ, επικεφαλής οικονομολόγος της τράπεζας Berenberg, το καθιστά πιο ευάλωτο σε πιθανές δικαστικές προσφυγές.

Όπως σημειώνει το Bloomberg, το γερμανικό δικαστήριο δίνει τώρα περιθώριο τρεις μήνες στην ΕΚΤ να συμμορφωθεί στις επιταγές του γερμανικού Δικαίου και να αναπροσαρμόσει το πρόγραμμα αγοράς ομόλογων ύψους  2,7 τρισ. ευρώ..

newmoney.gr

Σχετικά Άρθρα